कुत्र अस्ति? — गृहे!
Where things are — the locative of place

गृहे, उद्याने, वृक्षे — अधिकरणे सप्तमी विभक्तिः।

Location takes सप्तमी (‑ए): गृहे अस्ति — it is in the house.

श्रवणम् · Listen

मार्जारः कुत्र?
 लीला —  अम्ब, मम मार्जारः कुत्र अस्ति? 
Mother, where is my cat?  
 माता —  गृहे एव अस्ति। पश्य, उद्याने नास्ति वा? 
He is in the house. Or look — isn't he in the garden?  
 लीला —  उद्याने नास्ति। अहो! सः वृक्षे अस्ति! 
Not in the garden. Oh! He is up the tree!  
 माता —  वृक्षे? खगः अपि वृक्षे अस्ति वा? 
In the tree? Is the bird in the tree too?  
 लीला —  आम्, खगः उपरि अस्ति, मार्जारः अधः शाखायाम् अस्ति। 
Yes, the bird is up top, the cat is below on a branch.  
 माता —  तर्हि खगं वद — “सावधानम्!” इति! 
Then tell the bird: careful!  

विवरणम् · Explanation

यस्मिन् स्थाने किम् अपि अस्ति भवति वा, तत् स्थानं सप्तमीं प्राप्नोति — गृहम् → गृहे · उद्यानम् → उद्याने · वृक्षः → वृक्षे · स्यूतः → स्यूते। प्रश्नः “कुत्र?” इति।

The place where something is or happens takes सप्तमी, the seventh case. For ‑अ words the ending is ‑ए: गृहे (at home), उद्याने (in the park), वृक्षे (in the tree). It answers कुत्र? — where?

संस्कृते एकम् एव “…ए” रूपम् — in, on, at इति सर्वम्! जले मत्स्यः (in) · आसन्दे उपविशामि (on) · विद्यालये पठामि (at)। स्त्रीशब्दे “शाखायाम्” इति रूपं श्रुतम् — अग्रिमे पाठद्वये तत् अभ्यस्यामः।

One little ‑ए does the work of English in, on and at: जले मत्स्यः, आसन्दे उपविशामि, विद्यालये पठामि. You also heard the feminine शाखायाम् (on the branch) — that pattern gets its own practice two lessons from now.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning
खगः	bird
मार्जारः	cat
उपरि	above, on top
अधः	below
मत्स्यः	fish
आसन्दः	chair

अभ्यासः · Practice

खगः ________ अस्ति। (वृक्षः) The bird is in the tree.

बालकाः ________ क्रीडन्ति। (उद्यानम्) The boys play in the park.

वाक्यं रचयतु — “The fish lives in the water.” Arrange the words.

“वृक्षं पश्यामि” / “वृक्षात् पतामि” / “वृक्षे उपविशामि” — “वृक्षे” इति किं वदति? Among the three tree-forms, what does वृक्षे express?

मम पुस्तकं ________ अस्ति। (स्यूतः) My book is in the bag.

वाक्यव्यवहारः · Use it

स्वगृहं चिन्तयतु। पञ्च वाक्यानि वदतु — “… …ए अस्ति” इति। यथा — “जनकः गृहे अस्ति। दुग्धं पात्रे अस्ति। मार्जारः आसन्दे अस्ति।”

Walk through your home in your mind and report five locations: जनकः गृहे अस्ति, दुग्धं पात्रे अस्ति, मार्जारः आसन्दे अस्ति… Five sentences, five ‑ए endings.