पाठक्रमःLevel 3 · विभक्तिप्रयोगः → पाठः 14

Level 3 · Lesson 14

मम, तव, तस्य, तस्याः
Mine, yours, his, hers — genitive pronouns

मम गृहम्, तव मित्रम्, तस्य नाम, तस्याः पुस्तकम्।

The little possessor words you half-know already — now as a clear system.

श्रवणम् · Listen

चित्रदर्शनम्

सीता — राम, एतत् चित्रं पश्य। एतत् मम कुटुम्बम्।
Rāma, look at this photo. This is my family.
रामः — एषः कः? तव जनकः वा?
Who is this? Your father?
सीता — आम्, सः मम जनकः। तस्य नाम माधवः।
Yes, that is my father. His name is Mādhava.
रामः — एषा का? तस्याः हस्ते पुस्तकम् अस्ति।
And who is she? She has a book in her hand.
सीता — सा मम भगिनी। तस्याः नाम लीला। पुस्तकं तु तस्याः प्रियं वस्तु!
That is my sister. Her name is Līlā. Books are her favourite thing!
रामः — अस्माकं गृहम् अपि तादृशम् एव — सर्वत्र पुस्तकानि!
Our house is just like that too — books everywhere!

विवरणम् · Explanation

एते सर्वे षष्ठीरूपाः एव! अहम् → मम · त्वम् → तव · सः → तस्य · सा → तस्याः · भवान् → भवतः · भवती → भवत्याः · वयम् → अस्माकम्। प्रथमे स्तरे “मम नाम…” इति वदामः — तत् अपि षष्ठी!

Surprise: words you have used since Lesson 1 are genitives! मम (my), तव (your), तस्य (his), तस्याः (her), भवतः/भवत्याः (your, formal), अस्माकम् (our). Your very first sentence मम नाम रामः already carried a षष्ठी.

“मम समीपे पुस्तकम् अस्ति” इति द्वितीये स्तरे वदामः — एतत् अपि षष्ठ्याः प्रयोगः। “तस्य / तस्याः” इति सावधानं भिनत्तु — पुरुषः चेत् “तस्य”, स्त्री चेत् “तस्याः”।

Your Level-2 possession pattern मम समीपे … अस्ति (I have…) is also built on this case. One care-point: his = तस्य, her = तस्याः — match the owner's gender, not the thing owned: तस्याः पुस्तकम् is her book, even though पुस्तकम् is neuter.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः Meaning
मम my, mine
तव your (informal)
तस्य his
तस्याः her
अस्माकम् our
प्रियम् dear, favourite

अभ्यासः · Practice

सा मम भगिनी। ________ नाम लीला। She is my sister. HER name is Līlā.
एषः मम जनकः। ________ नाम माधवः। This is my father. HIS name is Mādhava.
सर्वनाम षष्ठ्या योजयतु। Match each pronoun with its genitive.
वाक्यं रचयतु — “This is our village.” Arrange the words.
भवती मम गुरुपत्नी। ________ नाम किम्? You (formal, to a woman) — what is YOUR name?

वाक्यव्यवहारः · Use it

स्वकुटुम्बस्य चित्रं गृह्णातु। पञ्च वाक्यानि वदतु — “एषः मम …। तस्य नाम …। एषा मम …। तस्याः नाम …। एतत् अस्माकं गृहम्।” इति।

Take a family photo and introduce everyone: एषः मम जनकः, तस्य नाम…; एषा मम जननी, तस्याः नाम…; एतत् अस्माकं गृहम्. Five sentences, five genitive pronouns.