ज्ञानं धनात् श्रेष्ठम्
Better than — the ablative of comparison

कः कस्मात् श्रेष्ठः? तुलनायां पञ्चमी।

To say better-than, the than-word takes पञ्चमी: रामात् श्रेष्ठः.

श्रवणम् · Listen

कः श्रेष्ठः?
 श्यामः —  राम, कः श्रेष्ठः क्रीडकः — त्वं वा अहं वा? 
Rāma, who is the better player — you or I?  
 रामः —  अहं त्वत्तः श्रेष्ठः क्रीडकः! त्वं तु मत्तः श्रेष्ठः छात्रः। 
I am a better player than you! But you are a better student than me.  
 श्यामः —  गुरुः वदति — ज्ञानं धनात् श्रेष्ठम् इति। 
The teacher says: knowledge is better than wealth.  
 रामः —  मम माता वदति — मौनं कलहात् वरम् इति! 
My mother says: silence is better than a quarrel!  
 श्यामः —  तर्हि कलहं त्यजावः, उद्यानं गच्छावः! 
Then let us drop the argument and head to the park!  

विवरणम् · Explanation

तुलनायां “यस्मात् श्रेष्ठः”, सः शब्दः पञ्चम्याम् — रामात् श्रेष्ठः · धनात् श्रेष्ठम् · कलहात् वरम्। पतनम् इव — दृष्टिः एकस्मात् अपगच्छति, अन्यं प्रशंसति!

In a comparison, the than-word takes पञ्चमी: रामात् श्रेष्ठः — better than Rāma; धनात् श्रेष्ठम् — better than wealth. Think of it as the mind moving away from one thing toward a better one — the same away-from case as falling and coming.

पञ्चम्याः लघुसूची — रामात् · हरेः · गुरोः · रमायाः · नद्याः · फलात्। यथा — “गुरोः श्रेष्ठः कः अस्ति? न कः अपि!” “मह्यं नद्याः जलं कूपात् जलं च — नद्याः जलं वरम्!”

Mini reference for पञ्चमी: रामात् · हरेः · गुरोः · रमायाः · नद्याः · फलात्. The i-, u- and feminine words use ‑एः/‑ओः/‑आयाः/‑याः. Meet them in sentences: गुरोः श्रेष्ठः कः? — who is better than the teacher? Nobody!

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
श्रेष्ठः	better, best	श्रेष्ठा (f.), श्रेष्ठम् (n.)
वरम्	preferable, better
ज्ञानम्	knowledge
धनम्	wealth, money
बलवान्	strong
कलहः	quarrel

अभ्यासः · Practice

ज्ञानं ________ श्रेष्ठम्। (धनम्) Knowledge is better than wealth.

विद्या ________ श्रेष्ठा। (धनम्) Learning is better than wealth. (विद्या is feminine, so श्रेष्ठा)

प्रथमां पञ्चम्या योजयतु। Match dictionary form with ablative.

वाक्यं रचयतु — “Silence is better than a quarrel.” Arrange the words.

“सीता ________ श्रेष्ठा गायति।” — का योग्या पञ्चमी? (रमा) Sītā sings better than Ramā. Pick the right form.

वाक्यव्यवहारः · Use it

स्वजीवनात् तिस्रः तुलनाः वदतु — “… …आत् श्रेष्ठः/श्रेष्ठा/श्रेष्ठम्” इति। यथा — “फलं मिष्टान्नात् श्रेष्ठम्। मम ग्रामः नगरात् श्रेष्ठः।” एकं वाक्यं “… वरम्” इति अपि वदतु।

Make three honest comparisons from your life with …आत् श्रेष्ठः (matching the gender: ‑ः / ‑आ / ‑म्), and one with वरम् — e.g. फलं मिष्टान्नात् श्रेष्ठम्, मौनं कलहात् वरम्।