पठनाय गच्छामि
For the sake of — the dative of purpose

किमर्थं गच्छसि? — पठनाय! प्रयोजने चतुर्थी।

State your purpose with a dative: पठनाय गच्छामि — I go (in order) to study.

श्रवणम् · Listen

किमर्थं गच्छसि?
 जनकः —  राम, किमर्थं विद्यालयं गच्छसि? 
Rāma, why do you go to school?  
 रामः —  पठनाय गच्छामि, तात! 
To study, father!  
 जनकः —  ततः उद्यानं किमर्थं गच्छसि? 
And why do you go to the park afterwards?  
 रामः —  क्रीडनाय गच्छामि। 
To play.  
 जनकः —  सायङ्काले मन्दिरं किमर्थम्? 
And the temple in the evening?  
 रामः —  हरेः दर्शनाय! ततः भोजनाय गृहम् आगच्छामि। 
To see Hari! Then I come home for dinner.  

विवरणम् · Explanation

किमर्थं गच्छति? — यत् प्रयोजनं, तत् चतुर्थ्याम्। पठनम् → पठनाय · क्रीडनम् → क्रीडनाय · भोजनम् → भोजनाय · दर्शनम् → दर्शनाय। एकः शब्दः एव सम्पूर्णं “in order to…” वाक्यं वदति!

A purpose answers किमर्थम्? (what for?). Put the goal-noun in चतुर्थी and you have said a whole English in-order-to clause in one word: पठनाय — for studying, क्रीडनाय — for playing, भोजनाय — for eating, दर्शनाय — for seeing.

गतपाठे जनः फलं प्राप्नोति — “बालकाय ददामि”। अस्मिन् पाठे क्रिया प्रयोजनम् अस्ति — “पठनाय गच्छामि”। उभयत्र एका एव चतुर्थी!

Last lesson the dative marked a person who receives; today it marks a goal you act for. Same case, one feeling: the action leans toward something — a receiver or a purpose.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
पठनम्	studying, reading
क्रीडनम्	playing
भोजनम्	meal, eating
दर्शनम्	seeing, viewing	हरेः दर्शनाय — to see Hari
किमर्थम्	what for? why?
तात	O father!	calling one's father

अभ्यासः · Practice

बालकाः ________ उद्यानं गच्छन्ति। (क्रीडनम्) The boys go to the park to play.

अहं ________ विद्यालयं गच्छामि। (पठनम्) I go to school to study.

वाक्यं रचयतु — “In the evening I come home for the meal.” Arrange the words.

प्रश्नम् उत्तरेण योजयतु। Match each question with its natural answer.

त्वं ________ आपणं गच्छसि? — फलाय गच्छामि। Why do you go to the market? — For fruit.

वाक्यव्यवहारः · Use it

भवतः/भवत्याः दिनस्य चत्वारि गमनानि चिन्तयतु। प्रत्येकं वदतु — “अहं … (प्रयोजनाय) … (स्थानं) गच्छामि” इति। यथा — “अहं भोजनाय भोजनालयं गच्छामि।”

Think of four places you go in a day and announce each with its purpose: अहं पठनाय विद्यालयं गच्छामि, अहं क्रीडनाय उद्यानं गच्छामि… Purpose in चतुर्थी, destination in द्वितीया — two cases dancing in one sentence.