पाठक्रमः → Level 11 · तिङन्त-प्रकरणानि १ → पाठः 13
Level 11 · Lesson 13 तुदादिगणः — तुदति, इच्छति
The तुदादि class: तुदति, इच्छति
तुदादिभ्यः शः — अपित्त्वात् न गुणः — तुदति लिखति; इषेः छत्वेन इच्छति।
Class 6 takes श — like शप् but guṇa-blocking: तुदति, लिखति; and इष् becomes इच्छति.
स्मरणम् · You already know this
चतुर्थस्तरात् ‘पठितुम् इच्छामि' इति वदति भवान्। इष्-धातोः ‘इच्छ' इति कथम्? लिख्-धातोः ‘लिखति' इति किमर्थं न ‘लेखति'? तुदादिगणः — यत्र विकरणः अ-कारः एव, परं गुणं वारयति।
You say इच्छामि ‘I want' daily. The root is इष् — how does it become इच्छ? And why is it लिखति, never लेखति? Class 6's vikaraṇa श sounds exactly like शप्'s अ, but its lack of प् blocks all guṇa.
सूत्राणि · The sūtras
तुद् + अ + ति → तुदति (न तोदति)। लिख् + अ + ति → लिखति (न लेखति)। भ्वादि-तुदाद्योः भेदः श्रवणे अदृश्यः, प्रक्रियायां स्पष्टः — भवति इत्यत्र गुणः अस्ति, तुदति इत्यत्र नास्ति।
So तुदति ‘he strikes' and लिखति ‘he writes' keep their root vowels short. To the ear, class 1 and class 6 presents look alike; in the prakriyā they differ exactly at the guṇa step — भू → भो happens, तुद् → तोद् does not.