पाठक्रमः → Level 10 · सुबन्त-प्रकरणानि → पाठः 16
Level 10 · Lesson 16 अस्मद्-युष्मदौ
The pronouns अस्मद् and युष्मद्
अहं त्वं वयं यूयम् — विलक्षणाः आदेशाः; मे ते नः वः इति अनुदात्तरूपाणि च।
I and you: the wildly irregular substitutes अहम्, त्वम्, वयम्, यूयम्, plus the enclitics मे, ते, नः, वः.
स्मरणम् · You already know this
“अहं गच्छामि” “त्वं कुत्र?” “मम नाम…” “ते नमः” — एतानि प्रथमपाठात् एव। अस्मद्-युष्मद्-इति प्रातिपदिके; रूपाणि तु सर्वथा विलक्षणानि — सर्वत्र आदेशाः। लिङ्गभेदः च नास्ति — स्त्री पुमान् वा “अहम्” इति एव।
अहम्, त्वम्, मम, तव — your oldest friends. The stems are अस्मद् and युष्मद्, but almost every form is a wholesale substitute. Note two specialties: no gender distinction at all, and a set of light enclitic forms (मे, ते, नः, वः) that can never begin a sentence.
सूत्राणि · The sūtras
अपादादौ अनुदात्तविकल्पाः — “बहुवचनस्य वस्नसौ” (8.1.21), “तेमयावेकवचनस्य” (8.1.22) — युष्माकम्→वः, अस्माकम्→नः, तव→ते, मम→मे, त्वाम्→त्वा, माम्→मा। “रामः ते पुस्तकं ददाति” साधु; “ते पुस्तकम्…” इति वाक्यारम्भे तु न।
When not at the start of a verse-quarter or sentence, lighter forms may replace them: वः, नः (plural), ते, मे (gen./dat. singular), त्वा, मा (acc.). So रामः ते पुस्तकं ददाति is fine, but ते cannot open the sentence.
प्रक्रिया-सङ्ग्रहः · Reference paradigms
| शब्दः | Meaning | टिप्पणी · Note |
|---|---|---|
| अहम् · आवाम् · वयम् | I — nom. | मम/मे gen., मह्यम्/मे dat. |
| माम् · आवाम् · अस्मान् | me — acc. | एकवचने मा, बहुवचने नः इति विकल्पौ |
| मया · आवाभ्याम् · अस्माभिः | by me — instr. | मत् abl., मयि loc., अस्माकम् gen. pl. |
| त्वम् · युवाम् · यूयम् | you — nom. | तव/ते gen., तुभ्यम्/ते dat. |
| त्वाम् · युवाम् · युष्मान् | you — acc. | त्वा, वः इति विकल्पौ |
| त्वया · युवाभ्याम् · युष्माभिः | by you — instr. | त्वत् abl., त्वयि loc., युष्माकम् gen. pl. |