पाठक्रमःLevel 6 · प्रवाहः → पाठः 19

Level 6 · Lesson 19

आत्मपरीक्षणम् — १
Capstone I: can you converse? The B1 self-check

संवादपरीक्षायाः आदर्शः — परिचयः, वर्णनं, कथनं, पृच्छा च।

A model assessment conversation and the first half of your B1 can-do rubric.

श्रवणम् · Listen

आदर्शसंवादः — परीक्षकः छात्रा च

परीक्षकः — नमस्ते! कृपया स्वपरिचयं ददातु।
Hello! Please introduce yourself.
श्रद्धा — नमस्ते महोदय। मम नाम श्रद्धा। अहं पुणेनगरे निवसामि, अभियान्त्रिकीं पठामि च। द्वयोः वर्षयोः संस्कृतं शिक्षे।
Hello, sir. My name is Śraddhā. I live in Pune and study engineering. I've been learning Sanskrit for two years.
परीक्षकः — साधु। भवत्याः दिनचर्यां वर्णयतु।
Good. Describe your daily routine.
श्रद्धा — प्रातः षड्वादने उत्थाय किञ्चित् योगाभ्यासं करोमि। ततः महाविद्यालयं गच्छामि। सायं संस्कृतपाठान् पठामि, रात्रौ दशवादने शयनं करोमि।
I rise at six and do a little yoga. Then I go to college. In the evening I do my Sanskrit lessons, and at ten I go to bed.
परीक्षकः — गतसप्ताहान्ते किम् अकरोत्?
What did you do last weekend?
श्रद्धा — मित्रैः सह एकम् उद्यानम् अगच्छम्। तत्र वयं भोजनं नीतवन्तः, बहु अहसाम च। वर्षायाः कारणात् शीघ्रं प्रत्यागताः — तथापि दिनं रमणीयम् आसीत्!
I went to a park with friends. We took food along and laughed a lot. We came back early because of rain — still, it was a lovely day!
परीक्षकः — अन्ते — भवती मां किमपि पृच्छतु!
Finally — you ask me something!
श्रद्धा — अस्तु! भवान् कति वर्षाणि संस्कृतं पाठयति? भवतः प्रियः ग्रन्थः कः?
Sure! How many years have you been teaching Sanskrit? And what is your favourite book?
परीक्षकः — साधु साधु! एषा एव संवादनिपुणता!
Bravo! That is exactly what conversational skill means!

विवरणम् · Explanation

अत्र चतस्रः निपुणताः परीक्ष्यन्ते — १. परिचयः (वर्तमानकालः)। २. दिनचर्यावर्णनम् (क्त्वा-पूर्वकाः क्रियाः, समयाः)। ३. भूतकथनम् (अगच्छम्, आसीत्)। ४. प्रतिप्रश्नः — संवादः द्विमार्गः इति स्मरतु! श्रद्धायाः उत्तराणि पश्यतु — न अतिदीर्घाणि, न अतिह्रस्वानि; प्रत्येकं त्रीणि चत्वारि वा वाक्यानि।

Four skills are on test here: introducing yourself (present tense); describing routine (clock times, absolutives); narrating the past (अगच्छम्, आसीत्); and asking questions back — conversation is two-way! Notice the shape of Śraddhā's answers: three or four sentences each, never one word, never a speech. That is the B1 sweet spot.

आत्मपरीक्षणसूची (प्रथमः भागः) — स्वं पृच्छतु: १. अहं स्वपरिचयं द्वादशवाक्यैः दातुं शक्नोमि वा? २. दिनचर्यां समयैः सह वर्णयितुं शक्नोमि वा? ३. गतदिनस्य वृत्तं भूतकाले कथयितुं शक्नोमि वा? ४. अपरिचितं जनं पञ्च प्रश्नान् प्रष्टुं शक्नोमि वा? प्रत्येकस्मिन् ‘आम्’ इति चेत् — अग्रे गच्छतु!

Self-check list, part one. Ask yourself: (1) Can I introduce myself in twelve sentences? (2) Can I describe my routine with clock times? (3) Can I narrate yesterday in past tense? (4) Can I ask a stranger five questions? Score each honestly: yes / almost / not yet. Lesson 20 holds part two — narration, opinion, and explanation.

सुभाषितम् · Verse of the day

विद्या ददाति विनयं विनयाद्याति पात्रताम्। पात्रत्वाद्धनमाप्नोति धनाद्धर्मं ततः सुखम्॥

अर्थः — विद्या विनयं ददाति, विनयात् पात्रता आयाति, पात्रत्वात् धनं, धनात् धर्मः, ततः सुखम्। (हितोपदेशः)

Knowledge bestows humility; from humility comes worthiness, from worthiness wealth, from wealth dharma, and thence happiness (Hitopadeśa). As you assess yourself, let this be the spirit: skill measured with humility.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः Meaning
परीक्षणम् assessment, testing
निपुणता skill, proficiency
दिनचर्या daily routine
वर्णनम् description
प्रतिप्रश्नः question in return
आत्मविश्वासः self-confidence
सूची list, checklist

अभ्यासः · Practice

संवादपरीक्षायाम् उत्तरस्य उत्तमं परिमाणं किम्? What is the ideal length of an answer in the assessment?
परीक्षकः अन्ते किम् अपेक्षते? What does the examiner expect at the end?
अहं मम दिनचर्यां ________ शक्नोमि। I CAN DESCRIBE my routine. (infinitive)
वाक्यं रचयतु — “Rising at six, I do yoga practice.” Arrange the words.
विद्या ददाति ________ — इति हितोपदेशः। Knowledge bestows… (complete)

वाक्यव्यवहारः · Use it

आदर्शसंवादम् आधारीकृत्य स्वस्य परीक्षणं करोतु — मित्रं ‘परीक्षकः’ भवतु, भवान् उत्तरं ददातु; ततः भूमिके परिवर्तयताम्। चतुर्षु अङ्गेषु प्रत्येकम् ‘आम् / प्रायः / अद्यापि न’ इति अङ्कयतु। ‘अद्यापि न’ इति यत्र, तस्य पाठं पुनः पठतु।

Run the model interview for real: a friend plays examiner, you answer; then swap roles. Mark yourself yes / almost / not yet on each of the four skills. Wherever you wrote ‘not yet’, revisit that lesson — that is precisely what a self-assessment is for.