आगत्य उपविश्य पठामि
After prefixes: ल्यप् in -य

उपसर्गयुक्तधातूनां पूर्वकालरूपम् “-य” इति — आगत्य, उपविश्य, प्रणम्य।

When the verb has a prefix, ‑त्वा becomes ‑य: आगत्य (having come), उपविश्य (having sat down).

श्रवणम् · Listen

ग्रन्थालये
 मित्रम् —  त्वं प्रतिदिनं ग्रन्थालयं गच्छसि। तत्र किं करोषि? 
You go to the library every day. What do you do there?  
 विद्यार्थी —  अहं तत्र आगत्य प्रथमं शान्तस्थाने उपविशामि। 
After arriving there, I first sit down in a quiet spot.  
 मित्रम् —  ततः? 
Then?  
 विद्यार्थी —  उपविश्य एकं पुस्तकम् आदाय पठामि। 
Having sat down and picked up a book, I read.  
 मित्रम् —  गृहं कदा गच्छसि? 
When do you go home?  
 विद्यार्थी —  सायं पुस्तकं स्वस्थाने स्थापयित्वा, उत्थाय गृहं गच्छामि। 
In the evening I put the book back, get up, and go home.  

विवरणम् · Explanation

धातोः पूर्वम् उपसर्गः अस्ति चेत् “-त्वा” न भवति, “-य” भवति। गत्वा, परन्तु आ + गम् → आगत्य। विश्य? न — उप + विश् → उपविश्य। नम् → नत्वा, परन्तु प्र + नम् → प्रणम्य।

Same meaning as ‑त्वा, new shape: when the verb carries a prefix (आ‑, उप‑, प्र‑, उद्‑ …), the absolutive ends in ‑य instead. So गत्वा but आगत्य (having come); नत्वा but प्रणम्य (having bowed); and उपविश्य, having sat down.

उपयोगिनः — आगत्य, उपविश्य, प्रणम्य, उत्थाय (उद्+स्था), आदाय (आ+दा = having taken), विचिन्त्य (वि+चिन्त् = having thought)। वाक्ये क्त्वा-रूपैः सह अपि मिलन्ति।

Your daily five: आगत्य, उपविश्य, प्रणम्य, उत्थाय (having risen), आदाय (having taken along), plus विचिन्त्य (having considered). Mix them freely with ‑त्वा forms in one chain: गृहम् आगत्य, स्नात्वा, भोजनं कृत्वा पठामि।

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
आगत्य	having come	आ + गम्
उपविश्य	having sat down	उप + विश्
प्रणम्य	having bowed	प्र + नम्
उत्थाय	having got up	उद् + स्था
आदाय	having taken	आ + दा
विचिन्त्य	having thought over	वि + चिन्त्

अभ्यासः · Practice

“सः गृहम् ________ जलम् अपिबत्।” — किं पदं युक्तम्? Having come home, he drank water.

शिष्यः गुरुं ________ प्रश्नम् अपृच्छत्। (प्र-नम्) Having bowed to the guru, the pupil asked a question.

अहं प्रातः ________ स्नानं करोमि। (उद्-स्था) Having got up in the morning, I bathe.

वाक्यं रचयतु — “Having sat down, the students read books.” Arrange the words.

योजयतु — किं रूपं युक्तम्? Match: which form goes with which root?

वाक्यव्यवहारः · Use it

पञ्च वाक्यानि रचयतु — प्रत्येकस्मिन् एकं “-य”-रूपम् — “अहं प्रातः उत्थाय …”, “विद्यालयम् आगत्य …”, “आसने उपविश्य …” इति। अन्ते एकं दीर्घवाक्यं — त्वा-रूपं य-रूपं च मिश्रयतु।

Write five sentences, each with one ‑य form: उत्थाय…, आगत्य…, उपविश्य…, आदाय…, प्रणम्य…। Finish with one long chain mixing both kinds: उत्थाय, स्नात्वा, भोजनं कृत्वा, विद्यालयं गच्छामि।