लभते, वर्तते
Verbs that end in -ते: आत्मनेपद I

आत्मनेपदधातवः लट्-लकारे — लभते, वर्तते, सेवते; लभे, लभसे इत्यादीनि।

The -ते family in the present: लभते (gets), वर्तते (is/goes on), सेवते (serves).

श्रवणम् · Listen

कार्यालयस्य वार्ता
 सुरेशः —  नमस्ते मित्र! तव नूतनं कार्यं कथं वर्तते? 
Hello friend! How is your new job going?  
 महेशः —  सम्यक् वर्तते। अहं तत्र बहु ज्ञानं लभे। 
It's going well. I'm gaining a lot of knowledge there.  
 सुरेशः —  वेतनम् अपि सम्यक् लभसे किम्? 
Are you getting a good salary too?  
 महेशः —  आम्, लभे। मम सहकारिणः अपि सम्यक् वेतनं लभन्ते। 
Yes, I am. My colleagues also get good pay.  
 सुरेशः —  गृहे सर्वं कुशलं वर्तते किम्? 
Is everything well at home?  
 महेशः —  आम्। मम भगिनी अधुना पितामहीं सेवते। 
Yes. My sister is looking after grandmother these days.  

विवरणम् · Explanation

आत्मनेपदधातूनां लट्-रूपाणि — सः लभते, तौ लभेते, ते लभन्ते; त्वं लभसे; अहं लभे, वयं लभामहे। तथैव वर्तते (अस्ति इव), सेवते (सेवां करोति)।

Here is the present of the ‑ते family: third person लभते / लभेते / लभन्ते; you = लभसे; I = लभे; we = लभामहे। Same endings for वर्तते (is, goes on — a soft synonym of अस्ति) and सेवते (serves, looks after).

“कथं वर्तते?” इति कुशलप्रश्नः नित्यं श्रूयते — “सर्वं सम्यक् वर्तते” इति उत्तरम्। “लभते” द्वितीयया सह — सः पुस्तकं लभते।

कथं वर्तते? (how is it going?) — सम्यक् वर्तते (going fine) is everyday small talk. लभते takes a normal object in द्वितीया: ज्ञानं लभे, I gain knowledge. There is no doer-vs-done difference to worry about — these verbs simply prefer the ‑ते endings.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
लभते	gets, receives	ते लभन्ते
लभे	I get
लभसे	you get
वर्तते	is, goes on	कथं वर्तते?
सेवते	serves, looks after
वेतनम्	salary
सहकारी	colleague

अभ्यासः · Practice

“ते फलानि ________।” — किं पदं युक्तम्? They get fruits.

अहं विद्यालये ज्ञानं ________। (लभ्) I gain knowledge at school.

तव अध्ययनं कथं ________? (वृत्) How are your studies going?

वाक्यं रचयतु — “The son serves his father.” Arrange the words.

योजयतु — कर्ता रूपेण सह। Match subject and form.

वाक्यव्यवहारः · Use it

पञ्च वाक्यानि वदतु — “अहं … लभे”, “मम मित्रं … लभते”, “मम जीवनं सम्यक् वर्तते”, “अहं … सेवे” इत्यादीनि। ततः मित्रं पृच्छतु — “तव कार्यं कथं वर्तते?” इति।

Say five sentences about your life with लभे, लभते, वर्तते, सेवे (I serve). Then practise the small-talk pair aloud: तव कार्यं कथं वर्तते? — सम्यक् वर्तते!