जलं बहु पिबेत्
Gentle advice: विधिलिङ्

विधिलिङ्-लकारेण उपदेशः — पिबेत्, खादेत्, गच्छेत्, भवेत्।

Give soft advice — one should drink, one should go — with the विधिलिङ् mood.

श्रवणम् · Listen

वैद्यस्य उपदेशः
 रोगी —  वैद्यमहोदय, मम शिरसि वेदना अस्ति। 
Doctor, I have a headache.  
 वैद्यः —  भवान् रात्रौ कदा शयनं करोति? 
When do you sleep at night?  
 रोगी —  बहु विलम्बेन। प्रातः अपि विलम्बेन उत्तिष्ठामि। 
Very late. And I get up late in the morning too.  
 वैद्यः —  एवं न भवेत्। भवान् शीघ्रं शयनाय गच्छेत्, प्रातः शीघ्रम् उत्तिष्ठेत्। 
It shouldn't be like that. You should go to bed early and rise early.  
 वैद्यः —  जलं बहु पिबेत्, फलानि खादेत्, प्रतिदिनं किञ्चित् क्रीडेत् च। 
Drink plenty of water, eat fruit, and play a little every day.  
 रोगी —  धन्यवादः! अद्य एव आरम्भं करिष्यामि। 
Thank you! I'll start today itself.  

विवरणम् · Explanation

आज्ञा कठोरा भवति — “गच्छ!” उपदेशः मृदुः — “गच्छेत्”। एषः विधिलिङ्-लकारः: गच्छेत्, पिबेत्, खादेत्, पठेत्, भवेत्। अर्थः — “should”, “एवं करणीयम्” इति।

A command (गच्छ!) can sound harsh; advice should be soft. That is विधिलिङ्: गच्छेत् — one should go, पिबेत् — one should drink. Form it by replacing the final ‑ति of the present with ‑एत्: गच्छति → गच्छेत्, पठति → पठेत्, भवति → भवेत्।

उपदेशे कर्ता बहुधा सामान्यः — “(जनः) प्रतिदिनं पठेत्” इति। “एवं न भवेत्” = it should not be so।

Often no subject is stated — प्रतिदिनं पठेत् means people in general should study daily, like English ‹one should›. The negative just adds न: मिथ्या न वदेत् — one should not lie.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning
पिबेत्	should drink
खादेत्	should eat
गच्छेत्	should go
पठेत्	should read, study
भवेत्	should be, may be
उत्तिष्ठेत्	should get up
वेदना	pain, ache

अभ्यासः · Practice

मृदुः उपदेशः कः? Which one is gentle advice?

छात्रः प्रतिदिनं पाठं ________। (पठ्) A student should study the lesson every day.

रोगी विलम्बेन न, शीघ्रम् एव ________। (उद्-स्था) A sick person should rise early, not late.

वाक्यं रचयतु — “One should eat fruit every day.” Arrange the words.

योजयतु — लट्-रूपं विधिलिङा सह। Match present and advice forms.

वाक्यव्यवहारः · Use it

भवान्/भवती अधुना वैद्यः! मित्राय पञ्च उपदेशान् ददातु — “… खादेत्, … पिबेत्, … न गच्छेत्” इति। एकः निषेधः अपि भवेत्।

You are the doctor now. Give a friend five pieces of health advice with ‑एत् forms, including at least one prohibition with न (e.g., रात्रौ बहु न खादेत्).