लोट्-लकारः सम्पूर्णः
Commands for everyone: the full लोट्

लोट्-लकारस्य सर्वे पुरुषाः — गच्छतु, गच्छ, गच्छन्तु, गच्छाम।

You know आगच्छतु and पठतु; now command, urge and propose in every person and number.

श्रवणम् · Listen

प्रातःकाले गृहे
 माता —  उत्तिष्ठ पुत्र! सूर्यः उदितः। 
Get up, son! The sun has risen.  
 पुत्रः —  अम्ब, पञ्च निमेषान् शयनं करवाणि? 
Mother, may I sleep five more minutes?  
 माता —  न! शीघ्रं स्नानं कुरु। बालिके, यूयम् अपि उत्तिष्ठत! 
No! Bathe quickly. Girls, you all get up too!  
 पिता —  सर्वे शीघ्रम् आगच्छन्तु। भोजनं सिद्धम्। 
Let everyone come quickly. Breakfast is ready.  
 पुत्रः —  आम्! वयं सर्वे सह खादाम! 
Yes! Let's all eat together!  

विवरणम् · Explanation

लोट्-लकारे अपि नव स्थानानि। प्रथमपुरुषे — गच्छतु, गच्छताम्, गच्छन्तु। मध्यमपुरुषे — गच्छ, गच्छतम्, गच्छत। उत्तमपुरुषे — गच्छानि, गच्छाव, गच्छाम।

The imperative also has nine slots. Respectful or third person: गच्छतु / गच्छताम् / गच्छन्तु (let him/them go). To friends and family: गच्छ / गच्छतम् / गच्छत। And for yourself: गच्छानि (may I go?), गच्छाव, गच्छाम (let's go!).

मित्रं प्रति “गच्छ”, मान्यं प्रति “गच्छतु भवान्”। उत्तमपुरुषः प्रस्तावाय — “खादाम!”, “क्रीडाम!”, “करवाम!”। “करवाणि किम्?” इति विनयेन पृच्छति।

Use the bare stem (गच्छ, पठ, उत्तिष्ठ) with intimates and भवान् + ‑तु forms for respect. The first-person forms are how you propose things: खादाम! let's eat; करवाम! let's do it; and किं करवाणि? — what shall I do for you? (from कृ: करवाणि, करवाव, करवाम)।

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
गच्छ	go! (informal)
उत्तिष्ठ	get up! (informal)	respectful: उत्तिष्ठतु
गच्छत	go! (to several)
गच्छन्तु	let them go / please go (pl.)
गच्छाम	let's go
करवाम	let's do	करवाणि — shall I do?
कुरु	do! (informal)	respectful: करोतु

अभ्यासः · Practice

मित्रं प्रति किं वदति? Which form do you use with a close friend?

वयं सर्वे उद्यानं ________! (गम्, let's go) Let's all go to the garden!

बालकाः, यूयं शीघ्रं ________! (पठ्) Boys, you all read quickly!

वाक्यं रचयतु — “Let them all come home.” Arrange the words.

योजयतु। Match situation and form.

“किं ________?” — सेवकः विनयेन पृच्छति “shall I do?” A helper politely asks: what shall I do?

वाक्यव्यवहारः · Use it

गृहस्य एकं प्रातःकालदृश्यं रचयतु — पञ्च आज्ञाः वदतु: एका मित्राय (गच्छ…), एका मान्याय (गच्छतु…), एका बहुजनेभ्यः (गच्छत…), एकः प्रस्तावः (…आम!), एका पृच्छा (किं करवाणि?)।

Script a morning scene with five imperatives: one informal (उत्तिष्ठ!), one respectful (उपविशतु), one to a group (आगच्छत), one let's-proposal (खादाम!), and one polite offer (किं करवाणि?).