Level 4 · Lesson 2

वयम् अगच्छाम
We went, they went: लङ् in all persons

लङ्-लकारस्य बहुवचनरूपाणि — अगच्छाम, अगच्छत, अगच्छन्।

Extend the लङ् past to dual and plural: we went, you all went, they went.

श्रवणम् · Listen

शिक्षकः छात्राश्च
 शिक्षकः —  छात्राः! यूयं ह्यः किम् अपठत? 
Students! What did you all read yesterday?  
 छात्राः —  वयं रामायणकथाम् अपठाम। 
We read a Rāmāyaṇa story.  
 शिक्षकः —  साधु! अन्ये बालकाः कुत्र अगच्छन्? 
Good! Where did the other boys go?  
 मोहनः —  ते उद्यानम् अगच्छन्। तत्र ते अक्रीडन्। 
They went to the garden. They played there.  
 शिक्षकः —  त्वं तव मित्रं च किम् अलिखतम्? 
What did you and your friend write?  
 मोहनः —  आवां गृहे चित्राणि अलिखाव। 
We two drew pictures at home.  

विवरणम् · Explanation

लङ्-लकारे अपि त्रीणि वचनानि सन्ति। प्रथमपुरुषे — सः अगच्छत्, तौ अगच्छताम्, ते अगच्छन्। मध्यमपुरुषे — त्वम् अगच्छः, युवाम् अगच्छतम्, यूयम् अगच्छत। उत्तमपुरुषे — अहम् अगच्छम्, आवाम् अगच्छाव, वयम् अगच्छाम।

Just like लट्, the past has nine slots. Third person: अगच्छत् / अगच्छताम् / अगच्छन्। Second person: अगच्छः / अगच्छतम् / अगच्छत। First person: अगच्छम् / अगच्छाव / अगच्छाम। The big four for conversation are अगच्छम्, अगच्छः, अगच्छत्, and the plurals अगच्छाम and अगच्छन्।

सर्वे परिचिताः धातवः एवम् एव — वयम् अखादाम, ते अपठन्, यूयम् अलिखत, बालकाः अक्रीडन्।

Apply the same endings to every familiar verb: वयम् अखादाम (we ate), ते अपठन् (they read), यूयम् अलिखत (you all wrote). Note the lengthened आ in अगच्छाम / अगच्छाव — it mirrors गच्छामः / गच्छावः in the present.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
अगच्छाम	we went	गच्छामः → अगच्छाम
अगच्छन्	they went	गच्छन्ति → अगच्छन्
अगच्छत	you all went	गच्छथ → अगच्छत
अगच्छाव	we two went
अगच्छताम्	those two went
अपठाम	we read (past)
अक्रीडन्	they played

अभ्यासः · Practice

“ते ह्यः नगरम् ________।” — किं पदं युक्तम्? They went to the city yesterday.

वयं ह्यः संस्कृतपाठम् ________। (पठ्) We read the Sanskrit lesson yesterday.

बालकाः उद्याने ________। (क्रीड्) The boys played in the garden.

वाक्यं रचयतु — “We ate fruits yesterday.” Arrange the words.

योजयतु। Match subject and verb.

वाक्यव्यवहारः · Use it

ह्यः भवतः/भवत्याः कुटुम्बे किं किम् अभवत्? चत्वारि वाक्यानि वदतु — “वयम् … अखादाम”, “मम भ्राता … अपठत्”, “पितरौ … अगच्छताम्” इत्यादीनि।

Narrate your family's yesterday in four sentences, mixing persons: what we did (वयम् … अखादाम), what one person did (… अपठत्), what two people did (… अगच्छताम्), what several did (… अगच्छन्).