Level 2 · Lesson 2

सः पठति, ते पठन्ति
He, they two, they all — third person forms

एकः, द्वौ, बहवः — “-ति, -तः, -अन्ति” इति रूपाणि।

Talk about one, two, or many people doing things.

श्रवणम् · Listen

उद्याने के किं कुर्वन्ति?
 रमा —  भवत्याः भ्राता किं करोति? 
What does your brother do?  
 ललिता —  सः प्रातः उत्तिष्ठति, स्नानं करोति, विद्यालयं गच्छति। 
He gets up early, bathes, and goes to school.  
 रमा —  तत्र बालकाः किं कुर्वन्ति? 
What are the boys doing there?  
 ललिता —  ते क्रीडन्ति, हसन्ति च। 
They are playing and laughing.  
 रमा —  तौ द्वौ बालकौ किं कुरुतः? 
What are those two boys doing?  
 ललिता —  तौ पुस्तकं पठतः। 
Those two are reading a book.  
 रमा —  ताः बालिकाः गायन्ति वा? 
Are the girls singing?  
 ललिता —  आम्, ताः मधुरं गायन्ति। 
Yes, they are singing sweetly.  

विवरणम् · Explanation

एकः जनः — “सः पठति”। द्वौ जनौ — “तौ पठतः”। बहवः जनाः — “ते पठन्ति”। स्त्रीषु — सा, ते (द्वे), ताः।

Sanskrit verbs mark how many people act. One: सः पठति (-ति). Two: तौ पठतः (-तः). Many: ते पठन्ति (-अन्ति). Feminine pronouns follow suit: सा (she), ताः (those women). The nouns change too: बालकः, बालकौ, बालकाः.

“च” इति “and” — शब्दानाम् अनन्तरम् आगच्छति: “ते क्रीडन्ति, हसन्ति च।”

The word च “and” comes after what it joins, not before: क्रीडन्ति हसन्ति च “they play and laugh”. Keep it at the end of the second item.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning	टिप्पणी · Note
पठति / पठतः / पठन्ति	reads / two read / many read
गच्छति / गच्छतः / गच्छन्ति	goes / two go / many go
करोति / कुरुतः / कुर्वन्ति	does / two do / many do	कृ changes shape — learn as a set
तौ	those two (m.)
ते	they (m.)
ताः	they (f.)
बालकः / बालकौ / बालकाः	boy / two boys / boys
हसति	laughs
च	and

अभ्यासः · Practice

“बालकाः ________।” The boys are playing. Which form?

तौ द्वौ बालकौ पुस्तकं ________। (पठ्) Those two boys read a book.

योजयतु। Match subject to verb.

वाक्यं रचयतु — “They play and laugh.” Arrange — remember च comes last.

“बहवः जनाः किं ________?” What are many people doing? Which form of कृ?

वाक्यव्यवहारः · Use it

अधुना भवान्/भवती कुटुम्बस्य विषये षट् वाक्यानि वदतु — एकं “सः …ति”, एकं “सा …ति”, एकं “तौ …तः”, त्रीणि “ते/ताः …अन्ति” इति।

Describe your family or friends in six sentences: what one person does (-ति), what a pair does (-तः), and what the whole group does (-अन्ति). Watch the noun endings shift along with the verbs.