पाठक्रमःLevel 1 · परिचयः → पाठः 7

Level 1 · Lesson 7

एकं द्वे त्रीणि…
Numbers 1–10

एकतः दश पर्यन्तं संख्याः, “कति” इति प्रश्नः च।

Count from one to ten and ask how many.

श्रवणम् · Listen

कक्ष्यायाम्

अध्यापिका — अत्र कति पुस्तकानि सन्ति?
How many books are here?
बालिका — अत्र त्रीणि पुस्तकानि सन्ति।
There are three books here.
अध्यापिका — तत्र कति बालकाः क्रीडन्ति?
How many boys are playing there?
बालिका — पञ्च बालकाः क्रीडन्ति।
Five boys are playing.
अध्यापिका — भवती कति फलानि खादति?
How many fruits do you eat?
बालिका — अहम् एकं फलं खादामि।
I eat one fruit.
अध्यापिका — उत्तमम्! अधुना वयं गणयामः — एकं, द्वे, त्रीणि…
Excellent! Now let's count — one, two, three…

विवरणम् · Explanation

गणना — एकम्, द्वे, त्रीणि, चत्वारि, पञ्च, षट्, सप्त, अष्ट, नव, दश। “कति” इति प्रश्नः “how many” इति अर्थे भवति — “कति पुस्तकानि सन्ति?”

Count: एकम्, द्वे, त्रीणि, चत्वारि, पञ्च, षट्, सप्त, अष्ट, नव, दश. Ask quantity with कति “how many?”. From पञ्च (5) upward the number word never changes; 1–4 shown here are the neuter counting forms.

बहुषु वस्तुषु “सन्ति” इति भवति — “त्रीणि फलानि सन्ति”। एकस्मिन् “अस्ति” — “एकं फलम् अस्ति”।

With one thing say अस्ति (“is”): एकं फलम् अस्ति. With many things say सन्ति (“are”): त्रीणि फलानि सन्ति. Notice neuter plurals end in -आनि: फलानि, पुस्तकानि.

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः Meaning टिप्पणी · Note
एकम् one
द्वे two neuter counting form
त्रीणि three
चत्वारि four
पञ्च five
षट् six
सप्त seven
अष्ट eight
नव nine
दश ten
कति how many?
सन्ति (they) are plural of अस्ति

अभ्यासः · Practice

सप्त + एकम् = ? Seven plus one is…?
एकं, द्वे, त्रीणि, ________, पञ्च। Fill the missing number.
वाक्यं रचयतु — “There are five fruits.” Arrange the words.
योजयतु। Match number to numeral.
“अत्र एकं पुस्तकम् ________।” There is one book here. अस्ति or सन्ति?

वाक्यव्यवहारः · Use it

अधुना भवान्/भवती गृहे वस्तूनि गणयतु — “अत्र … पुस्तकानि सन्ति। … फलानि सन्ति।” इति पञ्च वाक्यानि वदतु। ततः एकतः दश पर्यन्तम् उच्चैः गणयतु।

Count five sets of things in your room aloud — books, pens, fruits — in full sentences with सन्ति. Then count 1 to 10 out loud, forwards and backwards.