Level 2 · Lesson 11

आगच्छतु! उपविशतु!
Polite commands and requests

लोट्-रूपैः सादरम् आज्ञा प्रार्थना च।

Give polite instructions with the -तु command forms.

श्रवणम् · Listen

कक्ष्यायाम् आज्ञाः
 अध्यापकः —  छात्राः, आगच्छन्तु! उपविशन्तु! 
Students, come in! Sit down!  
 छात्राः —  धन्यवादः, गुरो! 
Thank you, teacher!  
 अध्यापकः —  रमेश, अत्र आगच्छतु। पुस्तकं ददातु। 
Ramesh, come here. Please give me the book.  
 रमेशः —  आम्, ददामि। 
Yes, here you are.  
 अध्यापकः —  पाठं पठतु। सर्वे शृण्वन्तु! 
Read the lesson. Everyone, listen!  
 रमेशः —  (पठति) “वयं संस्कृतं वदामः…” 
(reads) “We speak Sanskrit…”  
 अध्यापकः —  उत्तमम्! इदानीं सर्वे उत्तरं लिखन्तु। 
Excellent! Now everyone write the answer.  

विवरणम् · Explanation

आज्ञायां प्रार्थनायां च “-तु” इति भवति — “आगच्छतु, उपविशतु, पठतु, वदतु, ददातु, शृणोतु”। एतत् सादरं रूपम् — “भवान् आगच्छतु” इति भावः।

Swap the -ति of any present form for -तु and you get a polite command: आगच्छति “comes” → आगच्छतु “please come”. These pair with भवान्/भवती, so they are respectful — perfect for guests, teachers, elders. Note शृणोति → शृणोतु, ददाति → ददातु, करोति → करोतु.

बहून् प्रति “-न्तु” — “आगच्छन्तु, उपविशन्तु, लिखन्तु, शृण्वन्तु”। “अस्तु” अपि लोट्-रूपम् एव — “भवतु / अस्तु” इति अङ्गीकारः।

For a group, use -न्तु: आगच्छन्तु “come (all of you)”, लिखन्तु “write”. You already know one such form: अस्तु “so be it” is the command form of अस्ति!

शब्दाः · Vocabulary

शब्दः	Meaning
आगच्छतु / आगच्छन्तु	please come (one / many)
उपविशतु / उपविशन्तु	please sit (one / many)
पठतु	please read
लिखतु / लिखन्तु	please write (one / many)
वदतु	please say, speak
शृणोतु / शृण्वन्तु	please listen (one / many)
पश्यतु	please look
ददातु	please give
आनयतु	please bring
करोतु	please do

अभ्यासः · Practice

अतिथिः आगच्छति। भवान् किं वदति? A guest arrives. What do you say?

कृपया पुस्तकं ________। (give) Please give the book.

योजयतु। Match command to meaning.

बहवः छात्राः सन्ति — “सर्वे ________!” Telling many students to come — which form?

वाक्यं रचयतु — “Please come here and sit.” Arrange the words.

वाक्यव्यवहारः · Use it

अधुना भवान्/भवती गृहे अतिथिसत्कारं करोतु — “आगच्छतु! उपविशतु! जलं पिबतु! फलं खादतु!” इति। ततः कक्ष्यायाः पञ्च आज्ञाः “-न्तु” रूपेण वदतु।

Play host: welcome an imaginary guest with at least four polite -तु commands. Then play teacher and give five group instructions with -न्तु. Say them with a warm, inviting tone — these are requests, not orders.